آپراکسی چیست؟【3 روش اصلی درمان】علائم و نحوه تشخیص!

در این مطلب از سایت خانه لکنت قصد داریم برای شما آپراکسی را شرح داده، علت های آن و روشهای درمان این اختلال را بررسی کنیم. همچنین روش های تشخیص اختلال آپراکسی را نیز کامل بررسی خواهیم کرد. تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.

آپراکسی چیست؟

آپراکسی یک اختلال عصبی است که بر قدرت انجام حرکات آموخته‌شده، حتی در صورت وجود توانایی جسمانی و تمایل به انجام آن حرکت، تأثیر می‌گذارد. این بیماری می‌تواند بر انواع مختلفی از حرکات تأثیر بگذارد، از حرکات دست و انگشتان گرفته تا حرکات پیچیده‌تر مانند صحبت کردن یا حرکت چشم. 

آپراکسی ناشی از اختلال در برنامه‌ریزی حرکتی است که برای انجام حرکات دقیق و هدفمند ضروری است، و این امر می‌تواند بر زندگی روزمره افراد تأثیر منفی گذارد. 

انواع آپراکسی

آپراکسی به چندین نوع مختلف تقسیم می‌شود که هر کدام از آن‌ها تأثیر منحصربه‌فردی بر قابلیت‌های حرکتی و ارتباطی افراد می‌گذارند. درک این تفاوت‌ها اهمیت دارد تا بتوان برنامه درمانی مناسب و موثری را طراحی کرد. انواع آپراکسی شامل آپراکسی اندام، آپراکسی ایدئوموتور، مفهومی، دهان و صورت، چشمی، و آپراکسی گفتاری است.

تفاوت آپراکسی و آفازی

آپراکسی اندام

آپراکسی اندام، که به آپراکسی حرکتی اندام نیز معروف است، نوعی اختلال عصبی است که بر توانایی فرد در انجام حرکات دقیق و ماهرانه با اندام های خود، مانند دست ها و پاها، تأثیر می گذارد. این اختلال ناشی از ضعف یا فلج عضلات نیست، بلکه ناشی از مشکل در مغز در برنامه ریزی و سازماندهی حرکات است.

علائم آپراکسی اندام می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • مشکل در انجام حرکات دقیق با دست ها، مانند نوشتن، بستن دکمه ها یا استفاده از ابزارها
  • مشکل در انجام حرکات هماهنگ با دست ها و پاها، مانند راه رفتن، دویدن یا گرفتن توپ
  • مشکل در انجام حرکات سریع و متوالی، مانند نواختن آلات موسیقی یا تایپ کردن
  • مشکل در تقلید حرکات دیگران

آپراکسی اندام می تواند ناشی از آسیب به مناطق خاصی از مغز باشد که مسئول برنامه ریزی و اجرای حرکات هستند. این آسیب می تواند در اثر سکته مغزی، ضربه مغزی، تومور مغزی یا بیماری های عصبی مانند آلزایمر یا پارکینسون ایجاد شود.

آپراکسی ایدئوموتور

آپراکسی ایدئوموتور  مربوط به ناتوانی در انجام حرکاتی است که بر اساس دستورات کلامی یا تقلید از حرکات دیگران صورت می‌گیرد، حتی اگر فرد به طور مفهومی از نحوه انجام آن حرکت آگاه باشد. این شکل از آپراکسی می‌تواند تأثیرات قابل توجهی بر انجام فعالیت‌های روزمره داشته باشد.

آپراکسی مفهومی

آپراکسی مفهومی مشکلاتی را در تجسم یا مفهوم‌سازی اقدامات ایجاد می‌کند. افراد مبتلا به این نوع آپراکسی ممکن است در انجام فعالیت‌هایی که شامل چندین مرحله هستند، مانند تهیه ساندویچ، مشکل داشته باشند.

آپراکسی گفتاری

آپراکسی گفتاری به ناتوانی در تولید گفتار صحیح اشاره دارد، که می‌تواند شامل دشواری در حرکت دادن عضلات مورد نیاز برای صحبت کردن باشد. این می‌تواند بر توانایی فرد برای برقراری ارتباط موثر تأثیر بگذارد.

درک عمیق این انواع آپراکسی به متخصصان اجازه می‌دهد تا رویکردهای درمانی دقیق و هدفمندی را ارائه دهند که به بهبود عملکرد فرد و کیفیت زندگی او کمک می‌کند. مداخلات حرفه‌ای، از جمله کاردرمانی و گفتاردرمانی، می‌توانند به طور قابل توجهی در مدیریت و کاهش تأثیرات آپراکسی بر زندگی فرد مبتلا مؤثر باشند.

علائم آپراکسی

علائم آپراکسی می‌تواند بسیار متفاوت باشد، بسته به نوع آپراکسی و بخش‌هایی از بدن که تحت تاثیر قرار می‌گیرند. این اختلال به طور کلی با ناتوانی در انجام حرکات آموخته‌شده توصیف می‌شود، حتی وقتی که تمایل و توانایی فیزیکی برای انجام آن حرکات وجود دارد. برخی از علائم شایع آپراکسی عبارتند از:

مشکل در انجام حرکات هدفمند

یکی از مشخصه‌های اصلی آپراکسی، مشکل در انجام حرکات هدفمند است. این عارضه می‌تواند بر توانایی فرد در انجام فعالیت‌هایی که به نظر می‌رسد باید ساده باشند، مانند باز کردن یک در، استفاده از قاشق یا برس زدن به موها تأثیر بگذارد.

 حتی اگر فرد به طور کامل درک کند که چگونه باید یک حرکت را انجام دهد، ممکن است نتواند به مغز خود دستور دهد تا آن حرکت را به طور دقیق اجرا کند. این ناتوانی می‌تواند ناشی از اختلال در برقراری ارتباط بین طرح حرکتی مغز و اجرای آن باشد.

مشکل در صحبت کردن

آپراکسی گفتاری یکی از انواع آپراکسی است که به طور خاص بر توانایی صحبت کردن تأثیر می‌گذارد. این وضعیت باعث می‌شود که فرد در ایجاد حرکات دقیق لازم برای تولید کلمات و صداها دچار مشکل شود.

 افراد مبتلا به آپراکسی گفتاری ممکن است در کنترل عضلات دهان، لب، زبان و حنجره خود برای ایجاد صداهای گفتاری مورد نیاز ناتوان باشند. این مشکلات می‌توانند منجر به گفتاری که کند، ناروان یا قطع‌قطع است شوند و بر فهمیده شدن گفتار توسط دیگران تأثیر بگذارند.

مشکل در نوشتن

آپراکسی همچنین می‌تواند بر توانایی نوشتن فرد تأثیر بگذارد. این مشکلات معمولاً به دلیل دشواری در انجام حرکات دقیق و هدفمند با دست رخ می‌دهد که برای نوشتن ضروری است. 

افراد مبتلا به آپراکسی ممکن است در کنترل قلم یا مداد بر روی کاغذ دچار مشکل شوند، یا ممکن است نتوانند حروف و کلمات را به شکلی که می‌خواهند، شکل دهند. این ناتوانی در نوشتن نه تنها بر ارتباط کتبی تأثیر می‌گذارد بلکه ممکن است بر عزت نفس و استقلال فرد نیز تأثیر بگذارد.

علل آپراکسی

آپراکسی اغلب ناشی از آسیب به نواحی خاصی از مغز است که در برنامه‌ریزی، سازماندهی و اجرای حرکات آموخته‌شده دخیل هستند. این آسیب‌های مغزی می‌توانند از علل مختلفی ناشی شوند، از جمله:

آسیب مغزی

آسیب‌های مغزی مانند ضربه به سر می‌تواند منجر به آپراکسی شود. این ضربات می‌توانند باعث تورم، خونریزی یا آسیب دائمی به نواحی حیاتی مغز شوند که برای برنامه‌ریزی حرکتی ضروری هستند. حتی آسیب‌های نسبتاً خفیف مغزی نیز می‌توانند تأثیرات قابل توجهی بر عملکرد حرکتی فرد داشته باشند.

علائم آسیب مغزی

سکته مغزی

سکته مغزی که نتیجه قطع جریان خون به بخش‌هایی از مغز است، یکی از شایع‌ترین علل آپراکسی است. سکته می‌تواند باعث آسیب دائمی به بافت مغز شود، که اغلب بر نواحی مسئول برنامه‌ریزی و اجرای حرکات تأثیر می‌گذارد. بازیابی پس از یک سکته می‌تواند متفاوت باشد، با برخی از افراد تجربه بهبود قابل توجهی در عملکرد حرکتی خود دارند.

تومور مغزی

تومورهای مغزی، چه خوش‌خیم و چه بدخیم، می‌توانند با فشار آوردن به نواحی مجاور یا با تخریب بافت مغزی، باعث آپراکسی شوند. تاثیر تومور بر عملکرد حرکتی به محل و اندازه تومور بستگی دارد. در برخی موارد، جراحی، پرتودرمانی یا شیمی‌درمانی می‌تواند به کاهش علائم کمک کند.

بیماری آلزایمر

بیماری آلزایمر و سایر اشکال دمانس می‌توانند به تدریج باعث تخریب نواحی مغزی شوند که در حرکت، حافظه و تفکر نقش دارند. در مراحل پیشرفته بیماری، این تخریب مغزی می‌تواند به آپراکسی منجر شود، به ویژه در مواردی که توانایی انجام حرکات آموخته‌شده و هماهنگی حرکتی تحت تاثیر قرار می‌گیرد.

شناسایی دقیق علت آپراکسی برای طراحی یک برنامه درمانی موثر حیاتی است. در برخی موارد، درمان می‌تواند به طور مستقیم بر علت زمینه‌ای تمرکز کند، در حالی که در موارد دیگر، تمرکز بر کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی فرد است.

تشخیص آپراکسی

تشخیص آپراکسی معمولاً چالش‌برانگیز است زیرا علائم می‌توانند با سایر اختلالات عصبی اشتراک داشته باشند. تشخیص دقیق نیازمند ارزیابی دقیق توسط متخصصان بهداشتی است، که شامل معاینه فیزیکی و احتمالاً تست‌های تصویربرداری می‌شود.

معاینه فیزیکی

در معاینه فیزیکی، پزشک سعی می‌کند توانایی‌های حرکتی فرد، هماهنگی، تعادل و دقت حرکات او را ارزیابی کند. این معاینه ممکن است شامل بررسی قدرت عضلانی، تون عضلانی، و رفلکس‌ها باشد.

 آسیب‌شناسان گفتار و زبان ممکن است برای ارزیابی آپراکسی گفتاری درخواست شوند که در آن فرد مورد آزمایش‌هایی قرار می‌گیرد که توانایی‌های گفتاری او را مورد سنجش قرار می‌دهد، از جمله تکرار کلمات یا عبارات، صحبت کردن با سرعت‌ها و لحن‌های مختلف، و انجام حرکات غیرکلامی مانند لبخند زدن یا اخم کردن.

تست‌های تصویربرداری

تست‌های تصویربرداری مانند تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) یا اسکن توموگرافی کامپیوتری (CT) می‌توانند به تشخیص آپراکسی کمک کنند با نمایش تصاویر دقیقی از ساختار مغز.

 این تصاویر می‌توانند آسیب‌های مغزی را نشان دهند که ممکن است علت آپراکسی باشند، از جمله ضایعات ناشی از سکته، تومورها، یا آسیب‌های ناشی از ضربه. تست‌های تصویربرداری همچنین می‌توانند به پزشکان کمک کنند تا از دیگر علل احتمالی علائم، مانند بیماری‌های دژنراتیو یا التهابی مغز، رد شوند.

علاوه بر معاینه فیزیکی و تست‌های تصویربرداری، تشخیص آپراکسی ممکن است شامل ارزیابی‌های شناختی و عملکردی باشد تا درک بهتری از تأثیر آپراکسی بر زندگی روزمره فرد به دست آید. هدف از این ارزیابی‌ها تعیین بهترین رویکردهای درمانی برای هر فرد بر اساس نیازهای منحصر به فرد او است.

درمان آپراکسی

درمان آپراکسی به تلاش برای کاهش علائم و بهبود توانایی‌های حرکتی و گفتاری فرد مبتلا می‌پردازد. روش‌های درمانی می‌توانند شامل کاردرمانی، گفتاردرمانی، دارو درمانی، و سایر مداخلات باشند. میزان بهبودی در انواع مختلف آپراکسی می‌تواند متفاوت باشد، بسته به عوامل متعددی از جمله شدت اختلال، سن بیمار، و زمان شروع درمان.

کاردرمانی

کاردرمانی یکی از اصلی‌ترین روش‌های درمانی برای افراد مبتلا به آپراکسی است. این روش بر بهبود توانایی فرد در انجام فعالیت‌های روزمره و حرکات هدفمند متمرکز است. کاردرمانگران با استفاده از تمرینات خاص، به بیماران کمک می‌کنند تا حرکات دقیق‌تری داشته باشند و مهارت‌های جدیدی را برای مقابله با محدودیت‌های خود یاد بگیرند.

کاردرمانی و فواید آن

گفتاردرمانی

برای افراد مبتلا به آپراکسی گفتاری، گفتاردرمانی می‌تواند به طور قابل توجهی در بهبود توانایی‌های ارتباطی موثر باشد. گفتاردرمانگران با استفاده از تمرینات ویژه، به فرد کمک می‌کنند تا کنترل بهتری بر عضلات مورد نیاز برای گفتار داشته باشند و صداهای دقیق‌تری تولید کنند.

دارو درمانی

در برخی موارد، داروها می‌توانند برای کمک به مدیریت علائم آپراکسی یا شرایط همراه مفید باشند، اگرچه دارو درمانی به طور مستقیم برای درمان آپراکسی استفاده نمی‌شود. داروها ممکن است برای کاهش اضطراب، بهبود خواب، یا مدیریت سایر اختلالات نورولوژیکی همراه تجویز شوند.

میزان بهبودی در انواع مختلف آپراکسی

میزان بهبودی در افراد مبتلا به آپراکسی بسته به عوامل متعددی متفاوت است. برخی افراد ممکن است پس از درمان پیشرفت قابل توجهی داشته باشند، در حالی که دیگران ممکن است با محدودیت‌های دائمی روبرو شوند.

بهبودی به عواملی مانند نوع و شدت آپراکسی، سن فرد هنگام شروع درمان، و وجود هرگونه شرایط همراه بستگی دارد. تشخیص زودهنگام و شروع سریع درمان می‌تواند شانس بهبودی را افزایش دهد.

کیفیت زندگی افراد مبتلا به آپراکسی

آپراکسی به عنوان یک اختلال عصبی، تأثیرات عمیقی بر زندگی روزمره و کیفیت زندگی افراد مبتلا دارد. درک این تأثیرات و ارائه راهکارهای مناسب برای ارتقای کیفیت زندگی، اهمیت بسزایی در مدیریت بلندمدت این شرایط دارد.

تاثیر آپراکسی بر زندگی روزمره

آپراکسی می‌تواند فعالیت‌های ساده و روزمره مانند خوردن، نوشتن، صحبت کردن و حتی راه رفتن را دشوار سازد. این ناتوانی‌ها ممکن است منجر به کاهش استقلال، افزایش وابستگی به دیگران و در نهایت کاهش اعتماد به نفس شود.

افراد مبتلا به آپراکسی ممکن است در برقراری و حفظ روابط اجتماعی دچار مشکل شوند، که این موضوع می‌تواند بر سلامت روانی آن‌ها تأثیر منفی بگذارد.

راهکارهای ارتقای کیفیت زندگی

  1. تشخیص و درمان زودهنگام: شناسایی زودهنگام آپراکسی و آغاز سریع درمان می‌تواند به کاهش علائم و بهبود توانایی‌های فردی کمک کند.

  2. کاردرمانی و گفتاردرمانی: این دو روش درمانی می‌توانند در بهبود مهارت‌های حرکتی و گفتاری مؤثر باشند و به افراد کمک کنند تا به طور مستقل‌تر عمل کنند.

  3. استفاده از فناوری: فناوری‌های کمکی مانند برنامه‌های کامپیوتری و دستگاه‌های ارتباطی می‌توانند به افراد مبتلا به آپراکسی کمک کنند تا به طور مؤثرتری ارتباط برقرار کنند و وظایف روزمره خود را انجام دهند.

  4. حمایت اجتماعی و روانشناختی: حمایت از خانواده، دوستان و گروه‌های حمایتی می‌تواند به کاهش احساس تنهایی و ایزوله بودن کمک کند و به افراد کمک می‌کند تا رویکردهای مثبتی نسبت به زندگی و مدیریت شرایط خود داشته باشند.

  5. آموزش و آگاهی: اطلاع‌رسانی و آموزش به افراد مبتلا و خانواده‌های آن‌ها در مورد آپراکسی و راه‌های مقابله با آن می‌تواند به کاهش بار روانی و بهبود کیفیت زندگی کمک کند.

متخصصان مرتبط

در فرآیند تشخیص، درمان و توانبخشی آپراکسی، همکاری نزدیک میان چندین متخصص بهداشتی اهمیت حیاتی دارد. هر یک از این متخصصان نقش متفاوتی را ایفا می‌کنند که در مجموع به بهبود کیفیت زندگی فرد مبتلا کمک می‌کند:

متخصص مغز و اعصاب

متخصصان مغز و اعصاب (نورولوژیست‌ها) در تشخیص و مدیریت اختلالات عصبی مانند آپراکسی نقش کلیدی دارند. آنها با استفاده از دانش تخصصی خود درباره ساختار و عملکرد سیستم عصبی، به شناسایی مناطق آسیب‌دیده مغزی و علت اصلی اختلال کمک می‌کنند. متخصص مغز و اعصاب ممکن است برای تکمیل تشخیص، تست‌های عصبی و تصویربرداری را تجویز کند.

متخصص طب فیزیکی و توانبخشی

متخصصان طب فیزیکی و توانبخشی (فیزیاترها) بر بهبود توانایی‌های فیزیکی و کارکردی افراد مبتلا به آپراکسی تمرکز دارند. آنها برنامه‌های توانبخشی جامعی را طراحی می‌کنند که می‌تواند شامل تمرینات فیزیکی، کاردرمانی و گفتاردرمانی باشد. هدف از این برنامه‌ها به حداکثر رساندن استقلال و بهبود کیفیت زندگی فرد است.

کاردرمانگر

کاردرمانگرها بر بهبود توانایی‌های افراد برای انجام فعالیت‌های روزمره تمرکز دارند. آنها با افراد مبتلا به آپراکسی کار می‌کنند تا به آنها کمک کنند تا در فعالیت‌هایی مانند خوردن، لباس پوشیدن و نوشتن مستقل‌تر شوند. کاردرمانی می‌تواند شامل تمریناتی برای بهبود هماهنگی و قدرت حرکتی، همچنین آموزش استفاده از وسایل کمکی و تکنولوژی‌های کمکی باشد.

گفتاردرمانگر

گفتاردرمانگران به ارزیابی و درمان اختلالات گفتاری و زبانی می‌پردازند، از جمله آپراکسی گفتاری. آنها با استفاده از روش‌های مختلف درمانی، به فرد کمک می‌کنند تا توانایی‌های گفتاری خود را بهبود بخشند. این ممکن است شامل تمرینات برای تقویت عضلات دهان و زبان، بهبود توانایی تولید صداها، و افزایش درک زبانی باشد.

همکاری بین این متخصصان، به همراه حمایت خانواده و سایر حامیان، برای تدوین یک برنامه درمانی موثر و فراگیر برای افراد مبتلا به آپراکسی ضروری است. این رویکرد چند وجهی به افراد کمک می‌کند تا به بهترین نتایج ممکن دست یابند و کیفیت زندگی خود را بهبود بخشند.

تیم درمانگران خانه لکنت
مشاوره رایگان لکنت زبان
خانه لکنت، اولین مرکز تخصصی درمان لکنت در ایران

ما در خانه لکنت، افراد دارای لکنت بسیاری را درمان کرده ایم که شامل کودکان، نوجوانان و بزرگسالان می شود. برای مشاهده نتایج درمان خانه لکنت، می توانید به کانال آپارات خانه لکنت مراجعه کنید.

اگر شما یا فرزندتان و یا یکی از اطرافیان تان دچار لکنت زبان است و قصد دارید این اختلال را به صورت قطعی درمان کنید، با ما تماس بگیرید.

مطالعات جدید در زمینه آپراکسی

پیشرفت‌های اخیر در علم و پزشکی به دستاوردهای جدیدی در فهم و درمان آپراکسی منجر شده است. این پیشرفت‌ها شامل یافته‌های علمی، روش‌های نوین درمانی و آزمایش‌های بالینی در حال انجام می‌باشد.

آخرین یافته‌های علمی در مورد آپراکسی

پژوهش‌های جدید در زمینه آپراکسی به شناسایی علل دقیق‌تر و مکانیزم‌های پیچیده این اختلال کمک کرده‌اند. از جمله این یافته‌ها، تأکید بر اهمیت شبکه‌های عصبی مرتبط با برنامه‌ریزی و اجرای حرکات است. همچنین، پژوهش‌های ژنتیکی نشان داده‌اند که در برخی موارد، عوامل ژنتیکی می‌توانند در ابتلا به آپراکسی نقش داشته باشند.

معرفی روش‌های نوین درمان

درمان‌های جدیدی برای آپراکسی در حال توسعه و آزمایش هستند که هدف آن‌ها ارتقای کیفیت زندگی افراد مبتلا است. از جمله این روش‌ها، استفاده از فناوری‌های پیشرفته مانند واقعیت مجازی برای تمرین حرکات و گفتار، و همچنین روش‌های تحریک مغزی مانند تحریک الکتریکی عمقی (DBS) یا تحریک مغناطیسی ترانس‌کرانیال (TMS) برای بهبود عملکرد عصبی هستند.

آزمایش‌های بالینی در حال انجام

آزمایش‌های بالینی متعددی در حال انجام است که به ارزیابی اثربخشی روش‌های درمانی جدید برای آپراکسی می‌پردازند. این آزمایش‌ها شامل بررسی داروهای جدید، رویکردهای توانبخشی و تکنیک‌های تحریک مغزی هستند. هدف از این آزمایش‌ها کسب دانش عمیق‌تر درباره آپراکسی و ارائه راهکارهای درمانی موثرتر برای افراد مبتلا است.

سخن پایانی

در پایان، آپراکسی به عنوان یک اختلال عصبی، چالش‌های قابل توجهی را پیش روی افراد مبتلا و خانواده‌های آنان قرار می‌دهد.

این اختلال، که بر توانایی انجام حرکات آموخته‌شده و گفتار تأثیر می‌گذارد، نیازمند درک عمیق و همدلی از سوی جامعه و متخصصان بهداشتی است. با این حال، پیشرفت‌های علمی و تحقیقات جاری امیدوارکننده هستند و راه‌های جدیدی برای درمان و بهبود کیفیت زندگی افراد مبتلا ارائه می‌دهند.

همکاری میان متخصصان مختلف بهداشتی، از جمله نورولوژیست‌ها، فیزیاترها، کاردرمانگران، و گفتاردرمانگران، برای فراهم آوردن یک برنامه درمانی جامع و مؤثر ضروری است.

در این مطلب از خانه لکنت، برای شما آپراکسی را شرح داده و علائم و نحوه تشخیص این اختلال را بررسی کردیم. اگر هم اکنون نیاز به مشاوره در مورد آپراکسی گفتاری دارید می توانید با شماره 09046444271 تماس بگیرید.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *